Er zijn en luisteren naar elkaar

Leren over de betekenis van routines in relatie tot belangrijke plekken

Fri, 15 Dec 2023 13:20:10 GMT

Bij veranderingen kun je niet vanzelfsprekend op je routines terugvallen. Je moet dan nieuwe routines zien aan te leren.

Ik schreef dit artikel voor het Tijdschrift voor Begeleidingskunde (4e editie 2023), ten behoeve van het thema Brein. De ervaring die ik opdeed met mensen met niet aangeboren hersenletsel is waardevol voor de begeleidingskunde in brede zin. Onze hersenen werken met twee systemen. Het ene systeem werkt vooral op basis van routines. Die routines helpen want als je die volgt, scheelt dat een hoop energie en denkwerk. Dat laatste, het denkwerk, is de kernactiviteit van systeem 2. Dat systeem gebruiken we vooral in nieuwe en onbekende situaties.

Meer lezen

Sense and sensibility by values and needs

Tue, 20 Dec 2022 13:55:22 GMT

meaning of sense, if professionals feel what they need and what the purpose is of what they are doing as a professional in work.

During the Summer University summer 2022 in Riga, Sietske Jans-Kuperus gave a workshop about values and needs. Sietske is intrigued by this topic for as long as she is a supervisor. Her persuasion is that clients, coachees, or supervisees only can come to their meaning of sense, if they feel what they need and what the purpose is of what they are doing as a professional in work. During her supervision studies she discovered that working with values helps to discover what professionals find important in their work. Values, which look like some words in the first place, get meaning at the moment professionals explore them related to their own life course development and personal stories. She facilitates this process with practical work forms and visual arts, which contributes to the sensemaking of personal values. Thereby, telling personal stories from different perspectives by the professional, gives them continuously a new narrative. This investigation of professionals own values contributes to the awareness of what make them a unique professional.

Read more

Heen en weer tussen Vrijheid en Verbinding

Thu, 15 Dec 2022 12:39:21 GMT

Heen en Weer tussen Vrijheid en Verbinding

Met zeer gewaardeerde collega, Sijtze de Roos, schreef ik voor het Tijdschrift voor Begeleidingskunde (4e editie 2022) een artikel over vrijheid in verbinding.

Klik hier om verder te lezen

Op afstand en in nabijheid I Super-u

Tue, 27 Sep 2022 12:31:11 GMT

Op afstand en in nabijheid

Voor het Tijdschrift voor Begeleidingskunde schreef ik de eerste versie voor de zelf bedachte rubriek 'Een dag op de werkplek van': op afstand en in nabijheid. Het Tijdschrift voor Begeleidingskunde wordt uitgegeven door de Landelijke Vereniging voor Supervisoren.

Het is 13 januari 2022. Hoewel het ernaar uitziet dat de coronamaatregelen worden versoepeld, geldt dat nog niet voor mijn werk.

Ik loop via de schuifpui van mijn woonkamer door de achtertuin naar mijn blokhut. Met mijn tas over mijn schouder, een kop

koffie in de hand, snuif ik de buitenlucht op. De overgang van mijn rol als partner en moeder naar professioneel begeleider vindt

plaats in een paar stappen. Ik draai de blokhut van het slot, zet mijn tas en koffie neer, verbind mijn laptop aan het tweede scherm

en zet de elektrische kachel aan. De blokhut is voor mij een belangrijke werkplek en sinds corona mijn voornaamste locatie. Gesetteld op mijn bureaustoel staar ik wat om me heen: de knop die ik op mijn computer letterlijk aanzet, is mentaal nog niet helemaal om. De uit houten balken opgebouwde ruimte brengt een serene rust. De ingelijste foto’s met kunstobjecten zorgen voor een speels element. Twee lichtblauwe kuipstoeltjes nodigen uit om klanten fysiek te ontvangen, maar dat kan nu even niet. Ik kijk naar mijn boekenkast, voornamelijk

gevuld met begeleidingskundige en managementliteratuur. Eén plank wijdde ik aan boeken over groepsdynamica, systemisch en netwerken, niet-aangeboren hersenletsel, verlieskunde en rehabilitatie. Mijn primaire vak van social worker en het feit dat mijn vader en broer verpleegkundigen zijn, voedt mijn loyaliteit naar professionals in zorg en welzijn. Zij wakkeren mijn vlammetje aan, waardoor ik in beweging kom. En dat is parallel de rode draad in mijn begeleidingskundige praktijk: je leren bewust te worden van wat je in beweging zet en drijft, en van daaruit weten wat je doet en waarom ...

Klik hier om verder te lezen - op afstand en in nabijheid

Mooi gespeeld, maar dat is niet wat er staat: de kracht van professioneel begeleiden

Thu, 07 Apr 2022 11:21:32 GMT

Professioneel begeleiden: Spelen om de juiste toon te vinden

Het is zoals met pianospelen. Als je ooit les hebt gehad, dan heb je een basis van waaruit je weet wat je aan het doen bent. Je kent het notenschrift, weet wat majeur en mineur betekent, pianissimo of forte, staccato of legato… Vanuit dat weten kun je in het hier en nu je creativiteit gebruiken en je eigen muziekstuk componeren, een bestaand nummer aanpassen op wat jij fijn vindt om te spelen, of aan te passen op een koor of zanger die je begeleidt op een manier die het beste aansluit.

Ik had een gesprek met iemand over de pianolessen die ik vroeger kreeg: het moest vooral volgens het boekje. De juiste noten, op het juiste moment, met de juiste intonatie met het juiste gevoel. De eerste jaren prima: ik leerde de basis van het spelen. Toen ik na verloop van tijd probeerde in te voelen wat de componist bedoeld had, kon ik op een gegeven moment niet anders dan mijn eigen betekenis hieraan geven. “Ja, mooi gespeeld, maar dat is niet wat er staat!”. Ik realiseerde me: dit was het moment om te stoppen met les en mijn eigen ‘toets’ te geven aan mijn pianospel.

Ik speel op mijn gehoor, luister naar het originele stuk, speel het na, maar dan net even anders, of verzin zelf iets: het raakt voor mij op mijn manier en het brengt me dichter bij mezelf. In de begeleiding van koor en zangers sluit ik aan op wat zij nodig hebben om het beste uit zichzelf te halen. Ik oefen met regelmaat, experimenteer en durf iets anders te doen dan wat er oorspronkelijk met het muziekstuk bedoeld is. Ik durf dat, omdat ik weet wat ik doe én omdat het meestal daadwerkelijk ondersteunt aan het geluid van de ander. Ik durf dat omdat ik weet: ik heb een stevige basis waar ik op terug kan vallen en dat geeft me vertrouwen.

Als professioneel begeleider doe ik hetzelfde. Ik heb een stevige basiskennis en veel ervaring als social worker, supervisor en coach: als begeleidingskundige. Ook hier ervaarde ik op een gegeven moment: dit is niet wat in de boeken staat, maar ik geef er mijn eigen ‘toon’ aan. In mijn werk als professioneel begeleider is het belangrijk om aan te sluiten bij wat professionals (in opleiding) bezig houdt, wat zij belangrijk vinden en waar zij tegenaan lopen in hun vak en werk. Ik oefen met regelmaat, lees, experimenteer en probeer iets nieuws. Ik durf (iets anders) te doen. Ik sluit aan bij de persoon, het vak, het werk en de snel veranderende maatschappij. Ik sluit aan bij het narratief, ga de dialoog aan en stel vragen. Waar het toe leidt is niet mijn eerste vraag, want ik weet wat ik te doen heb. Ik vertrouw daarin op mijn basis, mijn vakkennis, mijn ervaring en weet: het gaat om de ander, die in alle openheid zijn of haar eigen ‘toon’ probeert te vinden.

Benieuwd naar mijn eigen 'toets' in begeleide intervisie online? Bezoek eens vrijblijvend een introductiebijeenkomst om kennis te maken met mij en mijn werkwijze

Het is net als met Legosteentjes

Tue, 19 Oct 2021 14:15:09 GMT

Het is net als... Wie bepaalt de kaders en wie pakt de ruimte

Mijn neefje en nichtje logeren bij ons. Een goed moment om de, maarliefst, drie grote kisten met Lego© weer eens van zolder te halen. Kleden op de grond, kisten ondersteboven en bouwen maar! Maar wat te beginnen met zoveel Lego©. Door de grote hoeveelheid diverse steentjes zie ik de Lego© niet meer. Weet je wat, laten we eens beginnen met het ordenen op kleur: Ik laat één van mijn gezinsleden twaalf nieuwe kratjes kopen en begin fanatiek met sorteren. Rood, bij rood, blauw bij blauw, geel bij geel enzovoort. Na een tijdje begin ik te aarzelen: maar hoe verdeel ik dan de meerkleurige poppetjes, de gekleurde wielen van de autootjes, de diertjes, boompjes…. Gelukkig heb ik nog wat bakken over een ga ijverig verder. Intussen wordt het langzaamaan een zen-werkje en mik ik de verschilde kleurtjes, poppetjes en wielen uit routine in de verschillende bakjes.

Mijn neefje staat erbij en kijkt ernaar. “Duurt lang!", zegt hij, wachtend tot ik het gevraagde blokje voor zijn bouwsel heb gevonden. Ik verantwoord me: “Ik zoek al een tijdje, maar ik kan alleen deze kleur vinden en het moet een grijze zijn.”. “Dat maakt toch niet uit?”, antwoord hij. Hij zet me stil en ik aanschouw van een afstandje mijn gesorteerde lego© in bakjes naast de Lego© die nog ongesorteerd en uitgespreid op de grond ligt. Waarom doe ik dit eigenlijk, vraag ik mezelf af. Ik spendeer mijn tijd aan het ordenen van blokjes, terwijl dit jongetje zijn eigen prachtige bouwsel maakt, geïnspirireerd door de verscheidenheid aan Lego© op de grond. Hij wacht rustig mijn hulp af om zijn toren verder te kunnen bouwen, terwijl ik op mijn knieën door de Lego© wroet om de juiste kleuren in de juiste bakjes te doen.

Mijn nichtje is ondertussen aan de eethoektafel ook aan het bouwen. Zij heeft een Lego© boekje voor zich liggen en zoekt ijverig naar de juiste steentjes voor het bouwsel wat straks een huisje wordt: “Ik moet een platte gele hebben met twee,”, zegt ze. “Kijk maar even in de bak met de gele steentjes,”, verwijs ik haar, waarna ze met haar handjes door de gele stukjes wroet.”

Ik ben in de war: mijn neefje pakt zijn steentjes gewoon op gevoel en creativiteit en voelt geen enkele belemmering om er zijn eigen ding van te maken. Mijn nichtje die houvast zoekt bij de gesorteerde Lego©, omdat ze het juiste steentje wil vinden zoals die in het boekje staat. Maar wie bepaalt eigenlijk dat het volgens het boekje moet?

Ik word me bewust dat ík degene ben die bedacht dat het handig zou zijn om te sorteren, dat ík degene ben die dacht dat we daardoor sneller zouden kunnen bouwen, dat ík degene ben die dacht dat daardoor alles wat in de boekjes staat wel weer eens in elkaar gezet kon worden…

Mijn nichtje komt bij ons op de grond zitten: “Ik kan het gele blokje niet vinden in die bak.”. “O nee?”, vraag ik enigszins bezwaard, “Zullen we hier dan eens kijken, tussen de blokjes op de grond?”. Terwijl ik aan het zoeken ben hoor ik ineens: “Kijk, deze dan. Deze kun je hier wel bovenop zetten!” Ze reikt haar broertje een blokje aan die hij vervolgens trots op zijn zelf gebouwde toren zet. Hij straalt, zij applaudisseert en ik… ik betrap mezelf erop dat ik nog steeds maar het platte gele blokje zoek…

Can I still be a qualified supervisor

Tue, 22 Jun 2021 14:03:56 GMT

The contribution of the qualified supervisor to online professional guidance in corona times

Because of Covid-19, expectations in professional guidance suddenly broke. This caused feelings of togetherness and confusion about lost obviousness at the same time. New expectations had to be explored to regain grip and confidence in supervision. Supervisors and supervisees together had to deal with digitalization of supervision, which was new to them. Individually we experienced all different kinds of feelings related to the loss of personal and professional routines and habits. Below the surface this caused feelings of mourning, which in the upstream showed up as resistance to video-calling. As a supervisor the autor 'swung' between presenting and facilitating learning by doing. Awareness of individual needs in relation with collective values is important to constantly justify what is 'the right to do'for both supervisee and supervisor. The supervisor is challenged to be vulnerable and act differently. To guarantee quality by video-calling, the supervisor has to be aware and share his - and wherever 'he' is written, 'she' is meant as well- experiences with colleagues, to justify his different way of professional acting given the current uncertain societal context. In COVID-19 times the author developed a workshop on professional guidance by video-calling. Her motivation is to guide professionals in their 'good work', by facilitating the awareness of their professional identity.

In my opinion we have to open up for supervision guidance in a digital way. After all the societal context and the rapidly moving world influences the way of individually professional acting for supervisees, but also for supervisors.

At first it is important to revise expectations in digital supervision. Besides that, we collectively have to be aware of the choices in professional acting as innovating professionals – innovating supervisors - and must have the dialogue about how video calling can take place. Parallel to supervision guidance, supervisors need to discuss personal and collective values of supervision, differences respected. Recognition in what you feel, think and where you’re good at, contributes to confidence. From that, supervisors together are capable to find collective answers for their professional identity, in a digital way, related to today’s societal context.

Supervisors are individually responsible for self reflection on thoughts, feelings and acting. You have to search (again) what you find important as a professional and what you are good at. Experience who you want to be as a professional in todays societal context. Besides the awareness of mourning feelings below the surface of supervisees, be aware of your own lost habits and mouring feelings. Sometimes it may look like you have less choices, or you don’t know how to use your freedom of choices to act differently. But self reflection in a professional way gives you insight how to relate to your professional role and the dilemmas about quality in your profession. It asks to take your place again, increasing your space and autonomy (Ruijters & van Luin, 2020).

Awareness of our needs and importance, gives us meaning of our own acting and the professional justification of it. This contributes to quality of our professional guidance in supervision in the societal context of today where digitalization takes place.

Klik hier om het artikel te openen / Click here to open article

Niemand weet waarnaar hij zoekt en iedereen vindt wat

Mon, 19 Apr 2021 16:00:38 GMT

Iedereen vindt wat : Luister naar elkaar en de toon die je zet

Houvast is het woord dat voortdurend in mijn hoofd rond wandelt. Om mij heen zie ik mensen wanhopig worden, moedeloosheid ervaren en ongenoegen uiten. Tegelijkertijd lijkt het er bijna niet te mogen zijn: immers, zolang we nog gezond zijn, wie zijn wij dan om te klagen. We mogen niet klagen, juist voor diegene die het moeilijk hebben, iemand verloren zijn of ziek zijn. Voor de overvolle ziekenhuizen, verplegend en verzorgende professionals voor wie de koek al een tijd geleden op was en het water nog steeds aan de lippen staat. Voor diegene die tergend en pijnlijk lang wachten op uitgestelde operaties of behandelingen. Nee, we mogen niet klagen, voor het collectief belang.

Maar toch is er ook ons eigen belang en dat is wat het is: zo langzaamaan is iedereen wel een beetje klaar met alle maatregelen rond Corona. Klagen we alom. Voelen we boosheid als de zoveelste logistieke vaccinatie operatie in ons welvarend landje niet lijkt te slagen, zijn we teleurgesteld als restaurants en cafés nog steeds niet open mogen en verontwaardigt als het feest naast het gesloten café wel kan plaatsvinden vanuit de zogenoemde Fieldlabs. ‘Het is niet meer uit te leggen’ is wat we horen zeggen, terwijl onderliggend de verwarring, het verdriet en de onmacht spreekt.

Mijn overtuiging groeit dat het goed is om er over te blijven praten en dat professioneel begeleiders hier van betekenis zijn: Vrijuit kunnen klagen, je bewust zijnde van het verschil in individueel en collectief belang. “Ik merk dat door er over te praten ik het het gevoel heb dat ik niet meer in het uiterste denk, maar dat ik wat opgeschoven ben naar het midden.”, zei een van mijn supervisanten. “Wanneer ik luister naar de mantelzorger die verdrietig is over dat haar partner haar partner niet meer is ervaar ik soortgelijke gevoelens van verlies.”, ontdekte een coachee. Praten over is ook begeleiden. Begeleiden in de context van vandaag, de context van het verlies en hoe als persoon en professional hiermee om te gaan.

Af en toe ben ik het helemaal zat. Voel ik te moedeloosheid toenemen als voor de zoveelste keer een beloofde versoepeling van de maatregelen terug gedraaid wordt. Maak ik me zorgen over het welzijn van onze jongere generatie voor wie mijn gevoelens van sympathie in deze tijd alleen nog maar meer toenemen. Het mag er zijn, ik praat er over. En ja, ik klaag er over, terwijl ik luister naar de ander die zijn eigen toon zet. Probeer mijn eigen toon te vinden. Er zijn is wat er is. Dat wat zo simpel lijkt en misschien wel het moeilijkste is om te doen. Dus vind maar wat en zeg het maar: hou vast. Misschien hoef je dan minder te zoeken...

Ervaar online gesprekken, ontdek nieuwe mogelijkheden

Thu, 26 Nov 2020 14:11:01 GMT

Ervaar online gesprekken: aansluiten en faciliteren in het online gesprek

“Ik weet niet waarom ik zoveel moeite had met wat mijn collega deed.” De supervisant vertelde over haar inbreng tijdens een online supervisiebijeenkomst. Haar medesupervisanten luisterden aandachtig en stelden haar vragen. “Waar had je dan precies moeite mee?”, “Wat deed het dan met je?”. De supervisant vertelde. Ze maakten vanuit het medisch kinderdagverblijf een uitstapje. De kinderen speelden bij een overdekt speeltuintje naast de kinderboerderij. Eén van de kinderen wilde niet vertrekken op het moment dat de speeltijd ten einde was. De groep moest een beetje opschieten, want een volgende groep stond alweer te wachten. Door de maatregelen rond COVID, waren duidelijke afspraken gemaakt over speelduur en een maximum aantal kinderen. Echter werkte deze vooral stress in de hand toen één van de kinderen volledig opging in haar eigen leefwereld . Het meisje was na twee uur op haar manier nog niet klaar met spelen. Zij had haar eigen plan: de route die ze voor zichzelf in en door de speeltoestellen had uitgedacht moest worden voltooid. Meerdere pogingen tot aansporen door de supervisant, maakte dat het meisje begon te schreeuwen. De collega van de supervisant bedacht zich niet, pakte het meisje op en droeg haar richting de uitgang. Het meisje spartelde in haar armen en verzette zich tegen het verstoren van haar spel. Met veel lawaai en de hulp van de supervisant, werd het meisje uiteindelijk in de auto gezet en reden ze terug naar de locatie.

“Ik probeerde contact te maken. Mijn collega ging daar zomaar dwars doorheen en pakte haar gewoon op. Ik had de indruk dat zij niet bezig met hoe het meisje zich voelde. Ze deed gewoon wat er op dat moment moest gebeuren…. Ik begrijp het wel, maar toch stoort het mij dat mijn collega dit zomaar deed.” We spraken over de situatie en achtergrond van het meisje, over de context van de situatie en uiteindelijk vooral over de gevoelens van irritatie van de supervisant. Dat bracht mij op de vraag wat zij zelf dacht, voelde en deed. Ze wilde graag aansluiten bij het meisje om contact te kunnen maken. Ze begreep zo goed dat het meisje in haar spel gestoord werd. Was wat zij deed, het aansluiten bij het meisje, haar kwaliteit? ...Welke valkuil bracht dat dan met zich mee?

Vanzelfsprekendheden van een face-to-face gesprek zijn verwenen als je een online gesprek voert. Twee uur online supervisie is best intensief. Eerdere ervaring leerde mij ook dat (adolescente) studenten meer tijd nodig hebben om te reageren. Tijd krijgt in een online gesprek anders betekenis, lijkt meer een appel te doen op een primaire reactie en maakt dat stiltes soms nog ongemakkelijker voelen. Ik ben me ervan bewust en laat me er niet door weerhouden, maar ik vind het tegelijkertijd een uitdaging om vanuit mijn rol als supervisor op een goede manier aan te sluiten: te faciliteren in het leerproces door een andere (nieuwe) manier van communiceren.

Ik gaf alle supervisanten een opdracht in combinatie met een pauze. Ik vroeg ze voor zichzelf een kwartier stil te staan bij het kernkwadrant van Ofman en deze in te vullen. Een bijzondere ervaring, zo gaven zij terug, waarbij je, ondanks dat je letterlijk uit verbinding bent, toch aan het werk bent in supervisie.

Na een kwartier was een ieder weer online. De supervisant had ontdekt dat zij goed kan aansluiten bij de ander, maar dat zij daardoor soms over haar grenzen gaat. We spraken over haar allergie en haar uitdaging, waarop ze uiteindelijk ontdekte dat ze graag iets meer zou willen kunnen zoals haar collega doet: grenzen stellen en doorpakken. Haar medesupervisanten voegden hieraan toe dat ze de indruk hadden gekregen dat deze supervisant er alles aan had gedaan om de situatie tot een goed einde te brengen. Iets wat je niet altijd in de hand hebt door de situatie er omheen en waar je niet altijd invloed op hebt.

Ik luisterde met een glimlach en maakte intussen een aantekening: ‘pauzewerkvorm volgende bijeenkomst: cirkel van invloed en betrokkenheid?’…

Artikel over de kwaliteit van supervisie...

Sun, 27 Sep 2020 11:45:29 GMT

De kwaliteit van supervisie in de huidige maatschappelijke context in relatie tot beeldcommunicatie

“Wie wil ik zijn als professional in deze tijd, waarin vooral het digitale medium de weg naar het contact, het begeleidingsgesprek openhoudt?” Deze vraag diende zich aan op het moment dat het Coronavirus inbreuk deed op het alledaagse leven van individuen in de rol van professional op hun werkplek in de organisatie. Het noodgedwongen stil gezet worden nodigde me uit tot reflectie en bezinning. Bezinning op professionaliteit, het vakgebied en het mooie werk wat wij, professioneel begeleiders, doen. Hoe geven wij eigenlijk betekenis aan ons vak in deze context, wat is waardevol en belangrijk, wat is methodisch professioneel verantwoord en hoe verhouden wij ons daartoe? In mijn supervisiepraktijk deed ik in deze periode nieuwe leerervaringen op, die aanzetten tot zelfreflectie.

Het is eind maart als ik al mijn face-to-face begeleidingscontacten omzet naar online gesprekken. Ik begeleid dan vooral supervisanten vanuit het onderwijs: “Ja, misschien moeten we dan nog maar even wachten?”, zegt supervisant M. op vragende toon. Ik twijfel en zoek naar een manier om het leren te faciliteren. Inmiddels is van deze tweede onlinebijeenkomst al meer dan een kwartier verstreken en is slechts de praktijk van de belemmeringen met het beeldbellen voorbij gekomen. Ineens valt supervisant W. uit: “Ja, ik baal hier zo langzamerhand toch wel erg van! Prima dat ze vanuit school willen dat de supervisie doorgaat – ik ben daar natuurlijk ook wel blij mee, want dan gaat er tenminste nog íets door! -, maar dit is toch echt zonde van mijn tijd. Ik vind dat school hier echt beter op voor bereid had moeten zijn en ons beter moet ondersteunen in de beeldcommunicatie.” Ik merk dat ik wat nerveus word door de verwijtende toon waarmee hij spreekt en het appelleert onmiddellijk aan mijn verantwoordelijkheidsgevoel en het ‘goed’ willen doen. In eerste instantie verantwoord ik mijzelf als vertegenwoordiger van ‘de school’ en spreek ik uit dat dit voor de opleiding ook niet te voorzien was....

Creëer je eigen nieuwe normaal

Sun, 07 Jun 2020 14:20:50 GMT

Het nieuwe normaal: Tussen kracht en angst vindt erkenning het gelijk

We leven in tijden van onzekerheid. Voorzichtig gaat de intelligente lockdown van het slot en staat de deur op een kier om naar eigen inzicht binnen de dome van het RIVM een stap in de wereld te zetten. Best spannend. Want eerlijk gezegd is het gemakkelijker om te weten dat er maar twee opties zijn: de deur uit gaan als je kunt bijdragen aan de veiligheid en gezondheid en thuis blijven als je iets anders doet wat in deze tijd vooral bezinningsvragen oproept.

Zo is het ook nu we weer voorzichtig aan de wereld in lopen. Iedere stap is er een vanuit utilisme: wat is het goede om te doen, wiens belang dient het, voor wie is het van betekenis? Als het alleen voor je eigen voldoening is, wacht dan vooral nog even...

Hoewel de verantwoordelijkheid nog steeds bij onszelf ligt, voelen de voorwaarden langzaamaan steeds scherper en neemt de overheid weer meer regie. Want zo werkt het nou eenmaal. Als er meer ruimte komt waarin mensen gaan bewegen, zijn meer kaders nodig om aan te geven wat wel en niet kan. Een paradox die er altijd zal zijn en die er mag zijn. Er is geen ruimte zonder kaders en je kunt het geen kaders noemen als er geen ruimte is. Het lijkt zo simpel, maar ondertussen zoekt een ieder naar grenzen in wat kan en mag, om het appel op de eigen verantwoordelijkheid ,die vanaf het begin is gegeven, te handhaven.

Een golf van ‘kracht’ vervult de behoefte aan sociaal contact. We verenigen ons in grote getale om onze stem te laten horen, een stille schreeuw om behoud van erkenning en onze autonomie. Iets waar we ons juist de afgelopen tijd zo van bewust zijn geworden: Wij kunnen dit!

Tegelijkertijd neemt de moedeloosheid toe, waar leidt dit toe? Wat brengt de toekomst? Hoe lang gaat dit nog duren? Hoe lang blijft het appel op diegene die bijdraagt aan veiligheid en gezondheid? En wat als er geen appel is, ben je dan wel van betekenis? Wat moet je dan? ‘Angst en onzekerheid’ kloppen aan. En bezoeken je niet op 1,5 meter afstand, maar settelen zich in je lijf, wroeten naar wat juist is, de schuldvraag en het onrecht.

Tegenstellingen groeien: gezamenlijk ervaren we dat iedereen behoefte heeft aan individuele betekenisgeving. Laat ‘erkenning’ bij je binnen en nodig ‘kracht’, ‘angst en onzekerheid’ uit te spreken. Zij zijn er allemaal en dat mag. Sta van binnenuit stil bij hoe het voor je is en wat je voelt. Laat het er zijn. Dan voelt ook 'ruimte' zich uitgenodigd: ruimte in jezelf die zich verplaatst naar de ander: die voorzichtige stap naar buiten. Ruimte om vanuit de kaders in dit moment te ontdekken wat jij belangrijk vindt, om te komen tot creatieve ideeën over wat en hoe jij wilt bijdragen en van betekenis kan zijn. Van betekenis voor het nieuwe, het groter geheel.

Vanzelfsprekend gewoon

Fri, 15 May 2020 15:53:27 GMT

Vanzelfsprekend gewoon: Behoefte aan sociaal contact, veiligheid & gewoontes

Ik ben er klaar voor! Een diepe zucht en een kriebel in mijn buik. Mijn eerste coachafspraak in de ‘nieuwe-1,5-meter-samenleving’. Hoewel ik geen poetser ben, maakte ik vanochtend toch ijverig mijn kantoor schoon, koos ik voor een diagonale inrichting – het geeft net wat meer ruimte - en had ik bewust aandacht voor mijn hele uiterlijk, in plaats van alleen de bovenste helft. Het voelt haast als een eerste date! Rolverwarring? Vanuit het euforische gevoel word ik me bewust dat mijn kriebel betekent een vervulling van mijn behoefte: het weer ontmoeten van de ander, het ‘echte’ sociale contact. Mijn zucht staat voor: ‘eindelijk’! En ik realiseer me: we hebben er uiteindelijk allemaal behoefte aan.

Sinds een kleine twee maand ontvang ik supervisanten, coachees en collega’s in mijn kantoor via mijn rechthoekige schermpje. Ik wissel dit af met mijn rol als moeder en partner en oppas van de kinderen van mijn broer en schoonzus die hard werken in de verpleging. Ik ben op zoek naar betekenis- en zingeving, vanuit door elkaar lopende taken en verschillende verwachtingen. De enige expliciete overgang van de ene naar de andere rol was mijn gangetje door de tuin, naar mijn blokhut die ik nog meer ben gaan waarderen als mijn prettige en rustige plek om te werken.

Een plek die symbolisch gedefinieerd kan worden als ‘andere plek buitenshuis’ waar ik geregeld kom, waar het duidelijk en vanzelfsprekend is wie ik ben en wat ik doe. Want op zoveel plekken kom ik niet meer: de Hoge scholen, het kantoor van mijn collega’s, mijn ouderlijk huis, de musicalschool…, het zijn die plekken die impliciet mijn rol en taken duidelijk maakten en die mij vanzelfsprekendheden gaven die veilig en vertrouwd voelden. Plekken die verbonden waren aan wat mijn rol en taak was op welk moment. Ik realiseerde mij al vrij snel na de ‘intelligente lock-down’ dat al mijn vanzelfsprekendheden waren weggevallen: de plekken waar ik normaal gesproken kwam, bezocht ik ineens niet meer: Help, ik mis mijn sociale contact, mijn structuur, mijn routines! En geloof me, ik kan goed op mezelf zijn en ben echt niet iemand die heel gestructureerd door het leven gaat, maar toch.

Intussen wilde ik verder. Op zoek naar routine, structuur, veiligheid en vertrouwen ontwikkelde ik nieuwe routines: Hoe kan ik mijn werk pragmatisch en creatief inrichten, passend bij de huidige tijd? Hoe kan ik mijn bijdrage leveren en van betekenis zijn? En kan ik vanuit mijn professionele identiteit mijn keuzes in handelen verantwoorden gerelateerd aan de huidige maatschappelijke context en de context van, het relatief nieuwe middel, beeldcommunicatie? Ik ontwikkelde een online workshop ‘Beeldspraak’ - hoe voer je nu een persoonlijk gesprek over afstand via beeldcommunicatie? - en vond mijn weg.

Vandaag zie ik voor het eerst weer iemand op mijn plek, in mijn kantoor. Een mooi en voorzichtig begin van een nieuwe fase. Een fase waarin de beeldcommunicatie niet meer weg te denken is, maar als middel een toegevoegde waarde biedt aan onze behoefte in het menselijk, fysieke, contact. Een fase waarin oude plekken weer bezocht kunnen worden en een nieuwe betekenis krijgen. Het creëren van veiligheid door het ontwikkelen van nieuwe routines en gewoontes, die straks misschien weer vanzelfsprekend worden. Er valt nog zoveel te ontdekken, leren en ontwikkelen.

Nieuwe olifantenpaadjes

Mon, 27 Apr 2020 06:45:38 GMT

Olifantenpaadjes: In tijden van onzekerheid, zoeken we nieuwe wegen

Je kent ze misschien wel, olifantenpaadjes. Paadjes die ontstaan, omdat we behoefte hebben een gemakkelijke route te nemen, ons eigen pad te kiezen: we zelf beslissen welke weg te vervolgen. Maar ze ontstaan ook onbewust vanuit het collectief: anderen nemen deze route ook, dus durf ik ook dit pad te bewandelen. De olifantenpaadjes, die ons, naast de gangbare wegen leiden naar plekken die voor ons belangrijk zijn.

We zitten al een tijdje binnen de muren van ons eigen huis en onlangs werd duidelijk dat evenementen tot minstens 1 september verboden zijn. De een zag het al aankomen en de ander is hevig teleurgesteld. In het algemeen dringt de vraag zich inmiddels op hoe lang dit nog duurt en hoe het uiteindelijk verder gaat. Hoe benut je nu je tijd, wat doen we deze zomer? Wanneer kunnen we de plekken die voor ons belangrijk zijn weer opnieuw bezoeken?

Een plotselinge gebeurtenis zet de wereld op z'n kop. Het enige wat we zeker weten is dat wat ooit was, niet meer komt en dat wat nog komt, niet duidelijk is. Wij zitten ergens in het ondertussen... Allerlei emoties dienen zich aan. Gevoelens van rust, bezinning, herwaardering en nieuwe initiatieven, maar ook machteloosheid, tegen een muur oplopend, zinloosheid. Emoties die raken aan het onbewust proberen rollen te vervullen vanuit oude gewoontes en routines: ze werken niet meer, omdat je jouw belangrijke plekken niet meer bezoekt. Het is wat het is, het mag er zijn, het hoort erbij. Bij deze tijd in het 'ondertussen'...

We hebben behoefte om naar de plekken te gaan die voor ons belangrijk zijn. De plekken waar we samen komen met anderen. Met vrienden, met sportmaatjes, collega's, of mensen van de vereniging waar je aan verbonden bent. De vaste structuur en routines zijn doorbroken. Behalve de mensen die in cruciale beroepen werken, zitten we vooral thuis en, zoals één van mijn supervisanten zo mooi verwoordde, 'Alle plekken komen daar samen'...

De melancholie van deze situatie raakt aan betekenisgeving in het hier en nu. Gaat over verwarring over wie je bent en wat je doet. Waar je je voldoening uithaalt nu alle vaste patronen doorbroken worden en waar je nu de ander ontmoet als je niet meer naar de plekken kunt die voor jou belangrijk zijn. Het gaat over hoe je op een andere manier van betekenis kan zijn in alle rollen die je hebt.

Wat doen we dan? We mijmeren een tijdje, genieten 'stiekem' van de rust, maar voelen ook de drang tot bewegen: het zoeken naar een nieuwe structuur, waarmee we onbewust nieuwe routines en patronen ontwikkelen. Nieuwe routines en patronen die tot nieuwe olifantenpaadjes leiden. Olifantenpaadjes die een eigen route vormen om gemakkelijk in verbinding te komen met de ander. Want verbinding met anderen hebben we nodig om ons veilig en vertrouwd te voelen. We willen verder, ook al weten we nog niet waar naar toe. Daarom ontwikkelen we nieuwe ideeën, proberen uit en zoeken naar een weg die ons past, samen met de ander. En ergens, tussen het mijmeren en bewegen, volgt het vertrouwen dat die olifantenpaadjes leiden tot nieuwe wegen.

Ervaar jij nog steeds een drempel in het werken met beeldcommunicatie?

Thu, 26 Mar 2020 10:35:21 GMT

Werken met beeldcommunicatie: Ik deel graag mijn ervaringen om jou te helpen op een andere manier te doen waar je goed in bent.

Naar aanleiding van mijn aanbod vorige week, heb ik waardevolle gesprekken. Het wordt mij steeds duidelijker: het maakt nu niet uit welke functie of rol je hebt: we staan allemaal voor hetzelfde. Gesprekken zijn wederkerig: “Hoe doe jij dat nou? Kun je met coaching en supervisie van betekenis zijn in deze bizarre tijd?”

We praten over onzekerheid, over beeldcommunicatie en over zingeving. Gevoelens van angst en onzekerheid kent iedereen. Het is belangrijk je er niet door te laten leiden. Probeer positief te blijven, iets te vinden waar je voldoening uit haalt, iets te ondernemen.

Een paar jaar geleden experimenteerde ik samen met professionals en cliënten in een innovatief project met gesprekken via beeldcommunicatie. De afgelopen week had ik vele contacten via beeldcommunicatie. Hoe verloop zo’n vertrouwelijk gesprek, wat doe je als iemand emotioneel wordt, kun je eigenlijk wel begeleiden via beeldcommunicatie? Door de ervaringen ontwikkelt zich bij alle betrokkenen meer vanzelfsprekendheid. En hoewel het nooit hetzelfde wordt als een face-to-face gesprek, is het in vele opzichten betekenisvol.

Ik deel graag mijn ervaringen met je en hoop je te inspireren om (waar nodig) over de drempel te stappen en op een andere manier je gesprekken aan te gaan. Ik gun namelijk iedereen (cliënt of professional) in deze tijd een goed gesprek en een luisterend oor:

Hoe maak je contact?

Realiseer je dat iedereen in hetzelfde ‘schuitje’ zit. Als ik nog enige schroom had, is dat nu helemaal verdwenen. Ik ervaar, vooral in deze tijd, gezamenlijkheid in het onwennige van beeldcommunicatie én de gezamenlijkheid in deze tijd van onzekerheid over de gevolgen van het Corona virus. We zijn allemaal zoekende naar hoe we op een andere manier kunnen doen waar we goed in zijn.

Hoe sluit je aan?

Je kwetsbaarheid is je kracht. Het helpt mij te benoemen dat het juist in deze situatie onwennig is om op deze manier te communiceren. Wat is het belang, de meerwaarde en hoe gaan we dit doen? Ruimte bieden aan het opstarten helpt mij me letterlijk en figuurlijk te installeren voor de start van het gesprek: benoemen hoe we er (letterlijk) bij zitten, dat het onwennig is en de ander vragen hoe die dit ervaart. Het gaat dan zowel over de manier van communiceren als hoe iemand de gevolgen van deze hele situatie ervaart.

Wat spreken we af?

Het is belangrijk even (opnieuw) je te richten op wat je met elkaar afspreekt. Als je een contact (wat je face-to-face al had) opstart met beeldcommunicatie, bespreek dan (opnieuw) de verwachtingen en de afspraken rond privacy en geheimhouding. Wat is er nu anders dan wanneer je bij elkaar zit, wat is nodig om daarover af te spreken en hoe zit je erbij. Ben je alleen in de ruimte, zitten er anderen bij jou in de kamer, voel je je vrij om alles te kunnen zeggen etc..

Hoe gaat dan zo’n gesprek?

Een beeldcommunicatie gesprek verloopt anders dan wanneer je bij elkaar in één ruimte zit. Beeldcommunicatie vertraagt. Soms is de verbinding niet helemaal goed. Dit kan je weerhouden om het gesprek te voeren. Ik zie echter in begeleidingsgesprekken ook de positieve kanten: het is belangrijk elkaar te laten uitspreken, omdat je anders elkaar niet goed verstaat. Dit maakt dat je nog beter luistert. Soms moet je daardoor iets herhalen, wat eigenlijk leidt tot meer bewustwording van wat je zegt. Je vat meer samen; gaat vaker na of je de ander goed begrepen hebt. Vertraging leidt tot bezinning en biedt ruimte aan reflectie.

Hoe stel je doelen in deze tijd?

Doelen stellen is nu misschien lastig. Niemand weet wat de toekomst brengt en de maatschappelijke situatie is zo urgent, wat persoonlijke doelen van ondergeschikt belang kan maken. Maar het praten over, je verhaal doen, een klankbord zijn is des te belangrijker. Het feit dat je aandacht hebt en luistert is misschien al voldoende voor professionals die met schrijnende situaties en ethische dilemma’s te maken krijgen, of cliënten die het moeilijk vinden op zich aan te passen aan de alledaagse situatie. Onderschat het luisteren naar de ander niet: het lijkt misschien iets kleins, maar kan van grote betekenis zijn in deze tijd.

Hoe zorg je voor afwisseling?

Als je normaal gesproken in je begeleiding werkvormen gebruikt, lijkt dat nu wellicht lastiger. Echter een uur met iemand praten via beeldcommunicatie is best intensief. Het vraagt een andere aandacht: er vallen zintuigelijke waarnemingen weg (het voelen en ruiken en deels het zien) en andere zintuigen worden actiever ingezet (het gerichter observeren, luisteren en praten).

Wees creatief en kijk hoe je werkvormen op een andere manier kan aanbieden. Ik maak bijvoorbeeld gebruik van foto’s via de app om waarden te bespreken, werkvormen die helpen bij het leren reflecteren vanuit verschillende contexten zoals het bordspel ontwikkelingskunde (zie foto), of ik vraag iemand iets te tekenen over zijn of haar vraagstelling om dit vervolgens in beeld te laten zien. Doordat we noodgedwongen stil gezet worden, onstaat ruimte voor creativiteit en nieuwe ideeën. Maar er gebruik van.

Twijfel je nog steeds?

Dan tot slot nog dit. Voel je je niet bekwaam om met beeldcommunicatie aan de slag te gaan? Bedenk dan dat je de ruimte mag nemen om te leren in je onbekwaamheid. Leren gaat met vallen en opstaan en vraagt om experimenteren. Door ervaring op de toen, bekwaam je je in het beeldbellen. Experimenteren is dus nodig. Wees je daarbij bewust dat je onbekwaamheid in de beeldcommunicatie niets zegt over de bekwaamheid in je vak. Vertrouw op je professionaliteit en doe wat het goede is om te doen. Allen de intentie is al goed.

Vertrouw op je eigen drijfveren en je kwaliteiten. Ga het aan, denk klein en toon je kwetsbaarheid. Niemand weet wat we morgen kunnen verwachten.

In de tussentijd wens ik je een goede gezondheid, pas op jezelf en op elkaar.

En natuurlijk geldt mijn aanbod nog steeds! Niet alleen voor professionals in zorg- en welzijn of onderwijs, maar gewoon voor een ieder die zich hierin aangesproken voelt en behoefte heeft aan een luisterend oor, ervaringen uitwisselen of sparren. Laat hier onder een reactie achter of stuur me een berichtje , dan neem ik contact op.

Warme groet, Sietske

Hoe gaan we om met deze plotselinge bizarre verandering?

Sat, 21 Mar 2020 13:08:05 GMT

Plotselinge bizarre verandering: Gedachtes en gevoelens na een bizarre week...

Wat een bizarre situatie

Het Coronavirus en alle maatregelen is een plotselinge verandering die om anders handelen vraagt. Het raakt en ontroert me hoe een ieder omgaat met deze bizarre situatie. Daar waar zelfsturing een week geleden nog een begrip binnen organisaties leek, lijkt Nederland, als onderdeel van de wereld, nu één grote organisatie. Een organisatie waarbinnen wij allen onszelf organiseren, ontwikkelen en nieuwe activiteiten ontplooien, bijdragend aan het gezamenlijk doel. Systeem- en menswereld lijken samen te vallen. We kijken meer naar elkaar om, doen waar we goed in zijn en wat ‘het goede’ is om te doen. De drang naar betekenisgeving in de gezamenlijkheid wordt gevoeld. “Met alle onzekerheden die er zijn, is één ding volstrekt duidelijk: de opgave waar we voor staan is heel groot en we moeten dit echt met 17 miljoen mensen doen. Samen komen we deze moeilijke periode te boven”, aldus Premier Rutte.

Wat doet dat met persoonlijke en professionele belangen, behoeftes en betekenisgeving

Door de verspreiding van het Coronavirus, staat onze gezondheid op het spel. Dat veroorzaakt gevoelens van onveiligheid. Vanuit een natuurlijke overlevingsdrang zoeken we de gezamenlijkheid en veiligheid binnen de groep en is de drang om ‘bij de groep te willen horen’ des te groter. De Paradox is dat wij juist veiligheid moeten creëren door het tegenovergestelde te doen: waar mogelijk, geen fysiek contact, of anders tenminste op 1,5 meter afstand van elkaar. De natuurlijke drijfveer en het belang om bescherming te zoeken, maakt dat wij ons willen verbinden aan de groep en van betekenis willen zijn; ‘we willen iets doen!’. Het noodgedwongen stilstaan biedt ruimte aan reflectie en creativiteit: een ieder doet vanuit zijn of haar eigen drijfveren waar hij of zij goed in is.

Wat doet dat met gevoelens en de manier waarop mensen reageren

Deze plotselinge kanteling is een schok voor iedereen en brengt verschillende (overlevings) reacties teweeg. Aanvankelijk de meesten en nu nog een enkeling lijkt in de fase van ontkenning te zitten (waar maakt iedereen zich druk om, het is maar een griepje, het valt allemaal wel mee), maar over het algemeen is er het besef dat we allemaal te maken hebben met een zeer ernstige situatie. Sommigen worden boos omdat ze allerlei maatregelen opgelegd krijgen (fight). Anderen slaan voorraden in en sluiten zich af van de buitenwereld (flight) en weer anderen zijn radeloos en weten het even niet (freeze). We zitten aan het begin van deze crisis.

Tegelijkertijd wil niemand zich door angst laten regeren en zijn er ook heel veel mensen die constructief denken, initiatieven nemen en tot actie over gaan, helpen waar dat nodig is. Mensen organiseren zichzelf. “Dit is een tijd waarin we elkaar moeten vinden over meningsverschillen en tegenstellingen heen. Een tijd om het gezamenlijk belang boven het eigen belang te stellen.”, bekrachtigt Premier Rutte. Hij lijkt zichzelf parallel aan de boodschap als voorbeeld te tonen: geen politiek eigen belang, maar collectief, positief en vanuit vertrouwen. Hij geeft erkenning aan iedereen, en met name voor de zorg- en dienstverleningsprofessionals, die vanuit hun professionele handelen doen waar zij goed in zijn en wat er toe doet: “U doet fantastisch werk! Heel, heel veel dank daarvoor!” Daarbij geeft hij nadrukkelijk het vertrouwen aan de deskundigen: het antwoord op alle vragen die leven, begint bij hun kennis en ervaring.

Wat is nodig om iets (anders) te kunnen doen

Aandacht, bevestiging en erkenning is meer dan ooit belangrijk. Tegelijkertijd is ook de, geen gemakkelijke, duidelijke boodschap belangrijk. Een boodschap die van gezag spreekt, duidelijkheid schept, aangeeft aan wat we gaan doen en waarom: “We gaan de situatie maximaal controleren, wat betekent dat we het virus willen afremmen en tegelijkertijd gecontroleerd groepsimmuniteit op willen bouwen. Hiermee schermen we mensen die een groot risico lopen zoveel mogelijk af.” Hij spreekt zijn medeleven uit naar mensen die ziek zijn of hun dierbaren hebben verloren. En zegt toe mensen die hun baan of onderneming dreigen te verliezen, niet in de steek te laten. Hij spreekt zijn dank uit voor de manier waarop de aanwijzingen en maatregelen tot nu toe zijn opgevolgd en voor alle hartverwarmende voorbeelden van onderlinge hulp en solidariteit. Hij moedigt aan om verantwoordelijkheid te nemen en roept tegelijkertijd op tot het bewust blijven van je handelen: “Goed te merken dat we voor elkaar klaar staan als de nood aan de man is. Blijf dat doen! Blijf alert en volg de aanwijzingen. Blijf u gezond verstand gebruiken!”.

Wie nog in de weerstand zit, zich terugtrekt of zich machteloos voelt, wordt uitgenodigd mee te gaan in de samenwerking in deze grote omslag. En dat hij een appel doet om op elkaar te letten en tegelijkertijd krachtig uitdraagt dat hij op ons rekent, vergroot het vertrouwen en het gevoel van veiligheid: de behoefte en het belang om als individu erbij te willen horen en van betekenis te willen zijn voor deze hele grote groep.

Hoe lang gaat dit duren...

Kracht is je kwetsbaarheid tonen door te zeggen dat je onwetend bent: “Niemand weet hoe lang dit gaat duren en we zitten allemáal met vragen.”, zegt Rutte. Gevoelens van moedeloosheid en machteloosheid kunnen groter worden en onzekerheid kan toenemen: een liminale fase waarin het niet weten de overhand kan krijgen. Mensen kunnen zichzelf dan gaan organiseren vanuit solisme of hobbyisme. Als angst gaat regeren, krijgt het eigen belang prioriteit, wat ten koste gaat van de samenwerking. Als angst gaat regeren vallen we snel terug op oude patronen en komt controle weer op de voorgrond te staan. Daarom raakte de boodschap van Rutte mij: hij gaat uit van de deskundigheid, het vertrouwen en de goede bedoelingen van de mens, geeft aan wat de bedoeling is en geeft tegelijkertijd erkenning voor de gevolgen. Hartverwarmend om in de digitale wereld berichten van bestuurders in organisaties tegen te komen die hun personeel een hart onder de riem steken. Meer dan ooit is in deze tijd van onzekerheid erkenning en bevestiging belangrijk, paradoxaal duidelijkheid te bieden door te zeggen dat je het niet weet én uit te leggen wat je gaat doen: “Blijf dat doen!”

Fonkelt jouw vlammetje nog?

Thu, 12 Mar 2020 14:54:09 GMT

Vlammetje: Kwaliteit is geen kwantiteit, hoewel dat soms wel zo lijkt.

Je kent vast het warme gevoel waardoor je nog een stapje harder loopt, je net iets meer geeft, je volledig inzet: het vlammetje wat je met enthousiasme aan het werk houdt, wat je meer energie geeft dan dat het kost, het vlammetje dat je gedrevenheid, je belangstelling en je wil voedt. Dat vlammetje dreigt steeds vaker als een fonkelend nachtkaarsje te doven, maar waarom...

Onze maatschappij dwingt steeds meer verantwoording af te leggen over feiten en cijfers. Als professional heb je ooit uit liefde gekozen voor je vak, maar die innerlijke drive lijkt soms steeds meer naar de achtergrond geraakt. Joke Hermsen noemt het Melancholie: met het besef van tijd en eindigheid en het terugkijken op wat voorbij en verloren is, dreigt het verlies van je professionele waarden. De eisen die aan jou als professional gesteld worden, kunnen veroorzaken dat je verlies van autonomie ervaart, omdat er van alles 'moet'. Dat gaat ten koste van je creativiteit, je initiatief en je motivatie; voor datgene waar je daadwerkelijk voor staat in je werk. "Zonder inspiratie of bezieling raakt de mens van zijn eigen middelpunt of kern vervreemd.", zegt Hermsen (2017, p. 54): 'het vlammetje dooft langzaam waardoor het donkerder dreigt te worden'.

De wereld is in transitie. De maatschappij ontwikkelt zich in een rap tempo door digitale ontwikkelingen en tekorten aan goed gekwalificeerde medewerkers. Ontwikkelingen vragen om snelle, andere oplossingen. Iederéen heeft hierin iets te doen. Organisaties zijn zoekende hoe zij kunnen blijven bieden waar zij voor staan met de juiste, goed opgeleide professionals. Soms worden er, goedbedoeld, paradoxale oplossingen aangereikt: als professional moet je (soms zomaar) zelfsturend je werk uitvoeren en 'iets' doen aan je professionele ontwikkeling: dit kan 'een harde wind zijn, die een open vuur kan veroorzaken, dat zijn eigen gang gaat en uiteindelijk opbrandt'.

Als professioneel begeleider raakt het mij dat, ondanks dat iedereen zijn best doet, niet duidelijk meer is waar het echt om gaat: professionals, met liefde voor het vak, kennis en kunde zijn juist in deze tijd heel hard nodig om bij te dragen aan het borgen van kwalitatief goede zorg-, dienstverlening of onderwijs. Kwaliteit betekent dan: professionals die, met aandacht voor de ander, bewuste keuzes maken in het handelen vanuit, zoals Manon Ruijters dat noemt, een stevige professionele identiteit. Een professional kan nooit individueel verantwoordelijk zijn voor maatschappelijke problemen, maar wel leren professioneel te verantwoorden wat ze doet, vanuit haar persoonlijke drijfveren en kwaliteiten, zich bewust van de context van haar vak, de organisatie waar ze werkt en het maatschappelijk perspectief: 'een professional die haar vlammetje weet te koesteren', en 'het goede' doet.

Ondanks mijn eigen gevoelens van Melancholie fonkelt mijn eigen vlammetje vanuit míjn professionele identiteit, doe ik mijn best mij bewust te blijven van wat mij drijft, te doen wat nodig en wat goed is en vooral te doen wat het 'goede' is.

Ik geloof dat het 'goede' is: de tijd en ruimte nemen voor reflectie, het onderzoeken met professionals waar hun kracht ligt, waar hun vlammetje ooit ontsprong, en hen begeleiden in het laten fonkelen. Het bewustworden van de eigen keuzes in handelen, waardoor zij zich weer meer stevig gaan voelen en zich professioneel kunnen verantwoorden in wat en waarom zij iets doen. Mijn overtuiging is dat dat uiteindelijk bijdraagt aan betekenisgeving, gedrevenheid en mooi werk: 'het wakkert het vlammetje aan'.

Hoewel ik me bewust ben van mijn paradoxale boodschap (weet ik dan wél wat professionals nodig hebben?), is mijn overtuiging dat het tijd en ruimte voor reflectie vraagt om professionals hun vlammetje (terug) te laten vinden: (opnieuw) te ontdekken waarom ze doen wat ze doen en waar ze goed in zijn. Inzicht te krijgen in wat een verandering voor hen betekent en hoe ze er (op een andere manier) mee om kunnen gaan: wakker het vlammetje aan, koester het en laat het fonkelen.

https://www.super-u.nl/leren-reflecteren-in-verandering

'Ploeteren' heet nu 'Professioneel lanterfanten'

Tue, 17 Dec 2019 15:49:01 GMT

Ploeteren: wat was van betekenis, wat is waardevol en waar verlang je naar

“Kijk, Sietske,” spreek ik mezelf toe als ik de balans opmaak, “vorig jaar rond deze tijd schreef je over het ‘ploeteren’ en ‘worstelen’ tijdens het schrijven van je thesis.” Ik stond toen even stil bij de ontwikkeling van mijn eigen bedrijf, mijn visie en missie: “Beweeg terwijl je stilstaat”. Bij mijn betekenisgeving aan professionalisering: dat ik bewustwording van het eigen handelen in relatie tot het vak en de werkcontext zo belangrijk vind. Ik verlangde er naar om mooi werk te brengen.

Mooi werk dat is het zeker. Nu, een jaar later kijk ik terug vanuit een ander referentiekader. Wat gebeurde er toch een hoop het afgelopen jaar. Met inmiddels mijn Master Begeleidingskunde op zak heb ik mijzelf en mijn eigen bedrijf meer zichtbaar gemaakt. Ik ontwikkelde mijzelf in coaching, supervisie en organisatiebegeleiding. Ik breidde mijn netwerk en klantencontacten uit, werk en leer samen met vakcollega’s in grotere organisatietrajecten en geef supervisie en begeleiding in het hoger onderwijs.

Ik ben eigenlijk best trots op mezelf. Het ‘geploeter’ en ‘geworstel’, waar het allemaal mee begon, voelde soms als 'stuntelen', soms als 'niet goed' en soms ook als 'niets doen' als ik even geen inspiratie had. Nu weet ik dat het mij toch ook maar mooi brengt bij wat ik wil bereiken: Professionals begeleiden die zoeken naar hun motivatie, die hun drijfveren (opnieuw) ontdekken, die hun professionele verantwoordelijkheid ontwikkelen. Maar ook het begeleiden in organisaties: gezamenlijk zoeken naar verbinding door de ruimte te nemen om ‘te zijn’, te reflecteren op wat gebeurt en wat belangrijk is, de dialoog aan te gaan over het verschil. 'Ploeteren' hoort daarbij. Soms keihard werken, soms achterover, mijmerend, reflecterend, zoekend naar creativiteit. Mijn piano helpt me daar dan bij: verdwijnen in een wereld waarin alleen Kairos bestaat, het 'ja, maar' ligt te slapen en een grote ruimte zich vult met nieuwe ideeën.

Ik denk even terug aan mijn thesis. Waar ik destijds vragen stelde wat voor de begeleidingskundige van belang is om te doen in onderzoek en begeleiding, vind ik gaandeweg steeds meer het unieke van mijzelf als begeleidingskundige: wat vind ik belangrijk, nodig en wat kan en wil ik doen. Parallel aan de begeleiding die ik zelf bied, krijgt mijn eigen leerproces vorm: het ‘ploeteren’ en ‘worstelen’, wat ik nu 'professioneel lanterfanten' noem, draagt bij aan de ontwikkeling van mijn professionele identiteit. Mijn creativiteit, de juiste keuzes in handelen en het optimaal aansluiten bij de behoefte van de ander. 'Professioneel lanterfanten' is functioneel en bijdragend. Het stil staan en af en toe terugkijken helpt me vooruit, zet iets in beweging, draagt bij aan mijn ontwikkeling en aan de ontwikkeling van de persoon of het traject dat ik begeleid.

Zo de balans opmakend aan het einde van dit jaar wens ik dan ook iedereen een hele fijne ’lanterfant-tijd’! Sta even stil bij wat van betekenis was, wat waardevol is en waarnaar je verlangt: ervaar wat het brengt en wat er toe doet. Het creëert hoe dan ook beweging en draagt bij aan ontwikkeling.

Leren veranderen, veranderend leren

Sat, 09 Nov 2019 18:43:39 GMT

Veranderen: Sta stil bij wat echt belangrijk is en heb vertrouwen

Nieuwe alinea

Stap voor stap

Mon, 30 Sep 2019 18:11:57 GMT

Stap voor stap: Kies je eigen pad

Tijdens onze vakantie in Zweden vroeg ik mijn zoon welke wandeling hij het leukst vond. “Die met die stenen, waar ik mijn eigen pad mocht kiezen”, zei hij meteen.

We liepen richting een van de Zweedse toppen, via een prachtig landschap. Een steile klim bracht ons hogerop en bracht ons in een robuuste omgeving. Waar aanvankelijk een paadje van kiezels de weg wees, was zomaar ineens geen pad meer te bekennen. En nu?

Ik stopte even. Intussen was het gaan regenen en terwijl ik mijn poncho uit mijn rugzak haalde, zag ik in de verte de piramide op de top. Het herkenningspunt als zijnde mijn stip op de horizon. Daar moest ik naar toe. Maar hoe? De vele keien bezorgden mij een benauwd gevoel: ik dacht dat gaat mij nooit lukken. Zoveel verschillende stenen en rotsen, ik overzie het niet. Hoe kom ik ooit boven. Hoe bereik ik ooit de top?

“Wat een leuke route,” zei mijn zoon onbevangen, “Ik kan zelf kiezen op welke stenen ik naar boven loop!”. En daar viel het kwartje. Ik zag de parallel met leren, ontwikkelen en ervoer letterlijk dat het goed is jezelf een doel te stellen, maar dat het vooral gaat om de weg er naartoe. Het maakt niet uit ‘welke stenen je kiest’, hoe snel je gaat of welke route je loopt. Als je je doel echt wilt bereiken, houd het dan klein, dicht bij jezelf en ga gewoon lopen. Je ervaart vanzelf wat je onderweg tegenkomt. De ene stap zal wat moeizamer gaan dan de ander, maar misschien is dat juist de uitdaging…

Bovenop de top troffen we elkaar. Ieder had vanuit zijn eigen pad, zijn eigen beweging en beleving, het doel bereikt! Ik keek achterom en zag de enorme hoeveelheid keien, welke in de verte kiezels leken. Het doen en ervaren gaat niet vanzelf, maar wat onmogelijk leek, lag achter me. Ik genoot voldaan van het uitzicht en dacht aan mijn moeite onderweg. De uitdaging, het willen ontdekken, mijn aandacht, concentratie, het doen en mijn doorzettingsvermogen brachten mij op de top. Ik heb het zelf gedaan! Het maakt mij sterker, steviger en een ervaring rijker. En vooral, dit wil ik weer! Mijn eigen pad kiezen, stap voor stap.

De wereld ligt aan mijn voeten

Tue, 20 Aug 2019 09:05:44 GMT

De wereld ligt aan mijn voeten: Doe het een, zonder het andere te laten

Sinds het behalen van mijn Master Begeleidingskunde is hetvoor mijn gevoel pas écht begonnen. Maar wat dan eigenlijk precies? Nu ‘dewereld aan mijn voeten ligt' lijkt de ruimte een overvloed aan mogelijkheden tebieden. Maar opleiding en onderzoek leerde mij juist dat ruimte zonder richtingook doelloosheid kan veroorzaken, niet wetende wat te doen. Nu ik mijzelf aanstuur,mijn eigen werk organiseer, vind ik dat ik moet staan voor dat wat ikvanuit mijn eigen organisatie bied. Maar sluit ik daarmee tegelijkertijd nietiets anders uit? Ik ben enthousiast, wil alles meemaken, overal bij zijn. Tegelijkertijdis enthousiasme mijn valkuil: word ik niet overmoedig, ben ik wel zichtbaar enonderscheidend genoeg? Hoe ga ik hiermee om?

Parallel doe ik voor mijzelf dat wat ik in mijn begeleiding bied. Ik ga dus onderzoeken. Ik praat met netwerkpartners, sparmet collega's, laat me scholen en reflecteer op mijn eigen handelen. Ik lees en luister. Ikoriënteer me op organisatiebegeleiding, begeleiding aan groepen en individuen.Tegelijkertijd coach, superviseer en begeleid ik. Het een doen zonder het andere te laten is dan ook de sleutel van mijnzoektocht, die niet direct een vindtocht hoeft te zijn.

Ik leer dat ik niet direct hoef te weten, maar dat wat iknaar mijn eigen opvatting ‘goed doe', goed is. Dat ik eigenaar ben van mijneigen professionaliteit, mijn proces van leren en ontwikkelen, laverend van de stipop de horizon naar de narratieve ruimte en omgekeerd: de koers in mijn proces van‘zijn'. Dat het gaat om de dialoog met mezelf en met de ander, hetdenken over en het gewoon doen, het autonoom zijn en tegelijkertijd samenwerken,grote idealen hebben en klein beginnen, het weten: sturend richting bepalen en hetniet weten: ruimte voor het onverwachte. Het zakelijke gesprek en de narratievedialoog.

Alles mag er zijn en naastelkaar bestaan. Het gaat er vooral om dat ik mezelf serieus neem, er ingeloof en 'doe'. Dat ik sta voor wat ik bied: professionele begeleiding aanprofessionals en leidinggevenden, individueel en in groepen, gezondheidszorg enandere dienstverlenende sectoren. Zo bewandel ik mijn weg. Dewereld ligt aan mijn voeten.

NB. Foto door Rodriquez Photography

Als goede dingen langzaam komen...

Thu, 21 Feb 2019 12:27:21 GMT

Als goede dingen langzaam komen …dan doet tijd er toe.

Ik ben nogal enthousiast en gedreven. Mooie kwaliteiten die mij helpen in mijn ontwikkeling en het bereiken van mijn doelen. Maar ook een enorme valkuil als ik tè graag iets wil. Ik kreeg mijn thesisverslag terug met feedback dat ik er helaas nog niet in geslaagd ben mijn onderzoek zodanig te beschrijven dat het recht doet aan wat ik heb geleerd. Een lawine van emoties spoelden de rollercoaster van de afgelopen periode als een film in tegengestelde richting versneld terug. Waar ging het fout? Ik heb geen zin meer, het is wel klaar nu. Niet wéér schrijven en vooral, schrappen… ik ben verdrietig en boos. Waarom doe ik dit?

Intussen kreeg ik lieve, bemoedigende berichtjes van mensen. Berichtjes die mij ruimte gaven door het vertrouwen wat in mij werd uitgesproken, berichtjes die langzaamaan mijn eigen veeleisendheid uit de weg ruimden en een weg baande voor het lief zijn voor mezelf. “Het gaat je hoe dan ook lukken!”, “Dit kan jij!”, “Ik heb er alle vertrouwen in dat het goed komt!” Voorzichtig kijken mijn enthousiasme en gedrevenheid weer een beetje om het hoekje. Een glimlach duwt ze naar de voorgrond. Ik lees en herken: ik doe mezelf tekort door mij slechts te verantwoorden vanuit een theoretisch kader. Dat kan anders, ik kan dat!

Paradoxaal in de systeemwereld van het beoordelen van mijn kunnen, voel ik mensgerichtheid. Het gaat niet om mijn prestatie, maar om mij als persoon, als begeleidingskundige. Ik wil geen erkenning voor een kwantitatief hoogdravend stuk wat ver van mijzelf af staat, maar wil mooi professioneel werk laten zien, vanuit mijn hart en mijn ‘zijn’. Daar gaat het immers om in de begeleidingskunde.

Het is confronterend te ervaren hoe het moeten presteren bij mijzelf voorop staat: hoe de eisen vanuit de systeemwereld in mijn innerlijke wereld zich stiekem een plek proberen te verwerven. Ik wil het niet en pak de regie. Ik neem mijn verantwoordelijkheid, wil mijn motivatie behouden, me bewust blijven wat mijn professionele drijfveren zijn. Ondanks gemengde gevoelens lijkt tijd mijn redding: een moment van bezinning waarin ik me weer even bewust word waar het eigenlijk allemaal om gaat. En als het goede komt, wat doet het langzame er dan eigenlijk toe? Ik koester tijd, ruimte, het moment en zeg dit keer tegen mezélf dat stilstaan beweging creëert…

Soms moet je gewoon doen!

Sat, 22 Dec 2018 00:00:00 GMT

Gewoon doen: Beweeg terwijl je stilstaat

Ik ploeter en worstel tijdens het schrijven van mijn thesis in mijn achtertuin. De ruimte in de blokhut waar anders een serene rust vanuit gaat, vult zich met het getik van mijn vingers die over het toetsenbord vliegen. Ik leun achterover, weet het even niet meer. De rust keert terug, het geluid van stilte, het gekwetter van musjes en het zachte getik van motregen tegen het raam. Ik kijk naar buiten. Een grauwe lucht en het miezerige aanzien toont dat het nu toch echt herfst is geworden. En dat in november. Ik sta even stil, stil bij de tijd. Het is ál november.

Nog een kleine twee maand en dan is het zover. Mijn eigen bedrijf, nu nog wat bescheiden op de achtergrond, zal dan het middelpunt van mijn werkzame leven worden! Wauw, het idee alleen al. Dat ik nu sta voor mijn eigen visie: “Beweeg terwijl je stilstaat”, het bewustworden van je eigen handelen in relatie tot je vak en je werkcontext draagt bij aan de kwaliteit van het werk: je professionalisering. Mijn eigen missie: Bewustwording brengt ‘mooi werk’. Mooi werk met oprechte aandacht voor de mens, vol overgave, zonder beperkingen vanuit het systeem. Werken vanuit mijn eigen waarden en drijfveren, volledig verantwoordelijk voor alle keuzes in mijn eigen handelen. Langzaamaan dringt het zich naar de voorgrond. Ik wil, ik heb zo’n zin, ik ga…

Maar eerst weer terug naar mijn thesis. Ik lees, ik schrijf, ik verbind. Waarden en drijfveren, motivatie, autonomie, verantwoordelijkheid. Het intrigeert me. Professionals die hun motivatie kwijt zijn, hun drijfveren voor het vak uit het oog zijn verloren, soms de verantwoordelijkheid buiten zichzelf lijken te plaatsen. Dan voel ik de onmacht, het verlies, het tekort schieten. Wat is er nodig? Ik kijk naar mezelf en zie het parallelproces. Sta stil, kijk terug, kijk nu en kijk vooruit: Beweeg! Ploeter en worstel, soms moet je gewoon doen!